ÇANAKKALE Harekât Alanının Coğrafi Durumu

Mar 18

5. ÇANAKKALE HAREKÂT ALANININ COĞRAFÎ DURUMU :

Arazi, üzerinde cereyan eden muharebelere etki eden asli bir unsur olduğu için, bölgenin coğrafi durumunu tanımak, Muharebelerin anlaşılmasını daha kolaylaştıracaktır. Bu nedenle, Çanakkale boğazı hem de Gelibolu Yarımadası hakkında özet coğrafi bilgiler vermek istiyorum.

 a.Çanakkale BOĞAZININ Metrik Değerleri:

Çanakkale Savaşının Birinci Devresi diyebileceğimiz, Denizden zorlama safhası , Boğazın Ege Denizinden girişi ile Çanakkale arasındaki bölümünde cereyan etmiş, ancak düşman donanması ( Denizaltılar hariç) Kepez Burnundan içeriye girememişlerdir

b. GELİBOLU Yarımadasının Metrik Değerleri :

Birlik hareketleri, hedefleri açısından mesafeler önemli olduğundan, yarımadadaki uzaklıkları da hatırlamakta yarar bulunmaktadır.

c. Gelibolu Yarımadasının Arazi Yapısı :

Gelibolu yarımadası, 400 m.’yi geçen yükseltileri bulunan oldukça engebeli yapıya sahip bir yarımadamızdır. Genelinde vadi , çatak ve dere yatakları ile bölünmüş, kesik, dik ve sarp yamaçları olan engebeli bir arazi özelliği vardır. Bu yüksek arazi yapısını :

KOCA Derenin oluşturduğu “TURŞUN Ovası ile AZMAK D. Ve Kilya Derelerin oluşturduğu PEREN ve KİLYE Ovaları ,Üç Bloka ayırmaktadır.

TURŞUNLU Ovası Kuzeyi ,kıyıya paralel olarak uzanan, sahile dik yamaçlarla inen, çıkarma için elverişli olmayan, en yüksek yeri 427 metreyi bulan bir yapıya sahiptir. Bu blokun Kuzey doğusunda Bolayır bölgesi düz bir yapıya sahiptir.

TURŞUNLU Ovası ile Kilye Ovası arasında kalan Orta bölüm de oldukça engebeli bir karakter taşır. En yüksek yeri KOCAÇİMEN T. olup, yüksekliği 300 m. dir. Kocaçimen Tepeden güneye doğru ,kıyıya paralel olarak uzanan sırtlar üzerinde , CONKBAYIRI, KANLI Sırt, KABA T.; Kuzeye doğru ise , Büyük ve Küçük Anafartalar ile Kavak T. Bulunur. KOCAÇİMEN T. Ve bunun bulunduğu blok hem batıdaki ( K.Kemikli Güneyi ve Kaba T Kuzeyi) çıkarmaya müsait kıyıları kontrol eder, hem de Boğazı kontrol eder.

KİLYE Ovası güneyindeki blok ise, bu ovadan itibaren güne doğru yükselerek, Kilibahir Batısında 200m. rakımla en yüksek durumunu alır. Buradan Alçı Tepeye kadar engebeli bir yapıya sahip tir. Ondan sora da tatlı sayılabilecek bir meyille Seddülbahire ulaşır. Yarımadanın güney ucunda çıkarmaya müsait kumsallar bulunmaktadır.

Düşman Yarım adada Güneyde Seddülbahir bölgesine çıkmış alçı Tepeyi hedef almış ancak Kirte’ye bile ulaşamamış; ARIBURNU ve KEMİKLİ’ye çıkmış KOCAÇİMEN’i hedef almış ancak Conkbayırın’a ulaşabilmiştir.

Çanakkale Savaşının Birinci Devresi diyebileceğimiz, Denizden zorlama safhası , Boğazın Ege Denizinden girişi ile Çanakkale arasındaki bölümünde cereyan etmiş, ancak düşman donanması ( Denizaltılar hariç) Kepez Burnundan içeriye girememişlerdir.